Ons advies
Om een toekomstbestendige, duurzame warmtevoorziening in de buurt te realiseren is onderzoek gedaan naar alternatieven voor gas, de huidige vorm van verwarmen. Voor de buurt is ook gekeken naar de huidige energieconsumptie en de verwachting voor 2030. De mogelijkheden om zelf energie op te wekken en de verwachte groei van elektrische auto’s zijn hierin ook meegenomen. Voor de beoordeling van voor- en nadelen is gekeken naar kosten, CO2-uitstoot en inpasbaarheid binnen de huidige infrastructuur. De volgende drie technieken zijn onderzocht:
- Lucht-water warmtepompen, een all-electric oplossing
- Hybride warmtepompen die naast elektriciteit ook nog voor een deel gas verbruiken; En een
- Warmtenet
Het warmtenet is afgevallen als serieuze kandidaat omdat de kosten van het netwerk te hoog zijn voor de redelijk dunbevolkte wijk. Bij de overgang naar een hybride warmtepomp wordt minder elektriciteit verbruikt dan bij een lucht-warmte warmtepomp. Wel gebruikte deze oplossing nog zo’n 90.000 kuub aan gas per jaar. Dit levert ongeveer 170 ton per jaar aan extra uitstoot op. De optie waarbij elk gebouw een elektrische lucht-water warmtepomp krijgt is als beste uit de bus gekomen. Hieronder volgt een uiteenzetting van ons advies voor een duurzame wijk:
De transitie van aardgas naar duurzame warmte is haalbaar en betaalbaar. De overgang van gas naar all-electric vereist een extra investering in het huis van ongeveer €10.000, maar deze wordt tussen 7-12 jaar terugverdiend (afhankelijk van de ontwikkeling van de energieprijzen). Omdat relatief veel van de kosten in de installatie zitten word je onafhankelijker van de fluctuerende energieprijzen. De andere optie, een hybride warmtepomp vergt een kleinere extra investering, van zo’n €4.000. Maar later zal er alsnog een extra investering gemaakt moeten worden om volledig van het gas af te gaan.
De CO2-uitstoot van Saksen Weimar kan binnen 10 jaar met 80% afnemen. Door de combinatie van efficiënte verwarming, de overgang naar uitstootvrije mobiliteit, de groei van de eigen opwekking met zonnepanelen en de verduurzaming van de Nederlandse elektriciteit kan de CO2-uitstoot van Saksen Weimar in slechts 10 jaar met 80% naar beneden.
Zonnepanelen zijn voordeliger dan ooit. Als de hoge energieprijzen van 2022 aanhouden kunnen zonnepanelen al binnen 3 jaar terugverdiend worden. Het is zowel financieel en voor het klimaat een geweldige investering. Als de energieprijzen weer zakken kan de terugverdientijd zakken tot 7 jaar.
Flexibel verbruik van energie scheelt kosten en helpt het elektriciteitsnet. Op elk moment van de dag moeten opwek en verbruik van elektriciteit in evenwicht zijn. Opslag van elektriciteit is kostbaar en daardoor heeft elk uur een andere prijs. Deze hangt af van vraag (consumptie) en aanbod (opwek). De elektriciteitsvraag verandert drastisch in de komende jaren, van voornamelijk elektriciteitsverbruik voor verlichting en apparaten naar verbruik voor mobiliteit en verwarming. Dit betekent hogere prijzen in de ochtend (6.00-10.00) en avond (16.00-22.00), de tijden dat mensen opstaan en terugkomen van hun werk. En lage prijzen ‘s middags en ‘s nachts. Opwek veranderd ook, van regelbare gas- en kolencentrales naar zonne- en windenergie. Het aanbod van zonne-energie is het hoogst in de middag als de zon op z’n felst is. De groei van het aantal zonnepanelen in Nederland de komende jaren zorgt voor een versterking van dit effect. Wanneer in 2025 de salderingsregeling afgebouwd wordt betekent dit fors lagere prijzen voor teruglevering.
De ochtend- en avond piek in verbruik, en de middagpiek in de opwek zorgen voor capaciteitsproblemen op het netwerk. Consumenten zullen door middel van prijsprikkels gestimuleerd worden om pieken te verminderen. Om de kosten voor het elektriciteitsnet te beperken en zonneopwekking financieel aantrekkelijk te houden wordt slim laden en verwarmen dus belangrijk. Door op de juiste momenten de auto’s op te laden en het water te verwarmen kan de piekvraag in de buurt met zo’n 30% verminderd worden.
Thuis-en buurtbatterijen kunnen een onderdeel van de oplossing worden. Een andere manier om pieken te voorkomen is opslag in batterijen. De wetgeving loopt helaas nog erg achter en zorgt ervoor dat het nu nog niet erg rendabel is. Wanneer dit verandert is er veel potentie voor batterijen om de pieken in het elektriciteitsnet op te vangen en hiermee kosten te besparen. Zie de volgende pagina voor een analyse van de inzet van batterijen.
Het is nu aan de stakeholders om hiermee verder te gaan!
