Introductie
Doel van deze online tool
Deze website voor Saksen Weimar geeft in inzicht wat er op energiegebied gaat veranderen. Het laat zien hoeveel elektriciteit er nodig is voor de warmtevoorziening en mobiliteit in 2030 en 2045, maar ook hoeveel elektriciteit er dan door zonnepanelen wordt opgewekt. Daarnaast zijn kostenberekeningen gemaakt voor de overgang van gas naar warmtepompen, inclusief de bijbehorende CO2-uitstoot. Tenslotte wordt inzicht verschaft in de mogelijkheden van slim laden en verwarmen, en het gebruik van een buurtbatterij.
Saksen Weimar is een moderne wijk in Arnhem op een voormalig kazerneterrein. De meeste gebouwen zijn grondig gerenoveerd en hebben energielabel A of beter (alleen vier voormalig kazernegebouwen hebben energielabel B). De huizen worden verwarmd door cv-ketels die zijn aangesloten op gas. Omdat gas een fossiele brandstof is waarbij CO2 vrijkomt, draagt dit bij aan de opwarming van de aarde. Na het klimaatakkoord in Parijs is besloten om in heel Nederland het gas te vervangen door CO2-vrije alternatieven. De gemeente heeft onderzoek laten doen naar de verschillende mogelijkheden voor Saksen Weimar. Hierbij kwam de optie waarbij elk gebouw een elektrische lucht-water warmtepomp krijgt, als beste uit de bus. Naast verwarming moet ook het transport CO2-vrij gemaakt worden. Dit betekent dat auto’s op diesel en benzine op termijn plaats maken voor elektrische auto’s.
Energietransitie en de impact op het elektriciteitsnet
Alle ontwikkelingen die nodig zijn om tot een economie zonder fossiele brandstoffen te komen, wordt de energietransitie genoemd. In het geval van verwarming en transport kan dit gerealiseerd worden door over te stappen op elektriciteit. Maar dit is alleen vrij van CO2 op het moment dat de stroom duurzaam is opgewekt, bijvoorbeeld middels zonne- of windenergie. Deels kan dit binnen de wijk gebeuren, door zonnepanelen op alle daken van Saksen Weimar te leggen.
Door de energietransitie zal de vraag naar elektriciteit in Saksen Weimar meer dan verdubbelen. De piekvraag van stroom zal op bepaalde momenten zelfs verdrievoudigen, namelijk ‘s avonds wanneer veel mensen tegelijk de verwarming aanzetten en hun elektrische auto opladen nadat ze thuiskomen. Het huidige elektriciteitsnet is hier niet op berekend. Een oplossing kan zijn om de straten open te breken en dikkere kabels in de grond te leggen maar dit is duur en de netbeheerders hebben grote moeite om dit op tijd klaar te hebben, want dit speelt in heel Nederland. Een beter alternatief is om het elektriciteitsgebruik meer te gaan spreiden.
Slim laden en verwarmen
Elektrische auto’s worden over het algemeen in de avond aangesloten wanneer mensen thuiskomen van werk. Als de auto pas de volgende ochtend weer nodig is, hoeft er niet meteen geladen te worden. Deze ‘piekvraag’ kan uitgesteld worden door pas in de nacht te laden. Een warmtepomp kan door middel van een buffer al overdag beginnen met warmte opwekken. Dit soort flexibiliteitsmaatregelen zorgen al voor een enige mate van afvlakking van pieken. Hiernaast is er onderzoek gedaan naar de baten van thuisbatterijen of een zogeheten ‘buurtbatterij’. Deze kunnen lokale zonne-energie of energie uit het net opslaan.
De gegevens binnen deze online tool
Er zijn drie scenario’s doorgerekend voor Saksen Weimar, twee voor 2030 en één voor 2045. In de Trends tab is te zien wat de impact van de energietransitie is op het elektriciteitsverbruik in de wijk. In de tab Ons advies wordt per onderdeel (verwarming, zonnepanelen, batterijen) advies gegeven gebaseerd op kosten, uitstoot en toekomstbestendigheid. Voor geïnteresseerden kunnen verschillende opties en scenario’s bestudeerd worden in het Saksen Weimar Dashboard.
Betrokkenen
De belangrijkste betrokkenen zijn de bewoners van Saksen Weimar zelf, de werkgroep energietransitie Saksen Weimar, de gemeente Arnhem en de netbeheerder Liander.