Introductie

Doel van deze website

Deze transitiewebsite, specifiek voor de Oostelijke Handelskadebuurt geeft een inzicht in hoe de overgang naar duurzame energieopwekking en -gebruik er voor deze buurt uit gaat zien. We berekenen hoeveel elektriciteit er nodig is voor warmtevoorziening, mobiliteit en huishoudelijk elektriciteitsverbruik in 2030, en ook hoeveel elektriciteit er dan door zonnepanelen kan worden opgewekt. Daarnaast geven we advies ten aanzien van duurzame verwarming en het gebruik van zonnepanelen. Voor twee scenario’s is een kostenberekening gedaan voor het overgaan op warmtepompen en deze zijn vergeleken met de kosten om op aardgas te blijven. Ook de bijbehorende CO2-uitstoot is berekend. Tenslotte wordt inzicht verschaft in de mogelijkheden van slim laden en verwarmen.

De Oostelijke Handelskade is onderdeel van het Oostelijk Havengebied van Amsterdam. In het onderzoeksgebied wonen 1156 huishoudens en zitten 244 bedrijven en overige utiliteiten. De buurt ligt langs het water van de IJhaven.

De gebouwen in de Oostelijke Handelskade verschillen veel in ouderdom en energielabel. Er staan nog gebouwen van het begin van de 20e eeuw, maar het merendeel is van laat in de 20e eeuw en het begin van de 21e eeuw. Het oudste gebouw is nog van 1885 terwijl het nieuwste gebouw uit 2012 net 10 jaar oud is. De energielabels van de gebouwen komen veel overeen met de ouderdom van de gebouwen. De nieuwe gebouwen hebben een label A, terwijl de oude gebouwen tot label G hebben.

De huizen worden verwarmd door cv-ketels die zijn aangesloten op gas. Gas is een fossiele brandstof waarbij CO2 vrijkomt en draagt bij aan de opwarming van de aarde. Na het klimaatakkoord van Parijs is besloten om in heel Nederland het gas te vervangen door CO2-vrije alternatieven. De gemeente Amsterdam en de Energiecommissie Oostelijk Havengebied ondersteunen het onderzoek naar de verschillende mogelijkheden voor duurzame verwarming.

Hierbij komen een aantal kansrijke verwarmingsopties naar voren die onderzocht zijn door de stichting Amsterdam Energy City Lab (AECL) en Waternet. Dit zijn een aquathermie-net op middentemperatuur (70℃) en een aquathermie bronnet op 20℃, dat wordt opgewerkt naar 55℃ voor gebruik in de woning door middel van warmtepompen. Daarnaast is er de mogelijkheid om aan te sluiten op de stadswarmte van Vattenfall.

Er is een kostenberekening gemaakt van de twee verwarmingsopties. Ook wordt inzicht verschaft in de mogelijkheden van slim laden en verwarmen.

We vergelijken de hoeveelheid elektriciteit die er nodig is voor de warmtevoorziening en mobiliteit nu en in 2030 en hoeveel de groei van elektriciteit die door zonnepanelen wordt opgewekt bij kan dragen.

Energietransitie en de impact op het elektriciteitsnet

Alle ontwikkelingen die nodig zijn om tot een economie zonder fossiele brandstoffen te komen worden gezamenlijk de energietransitie genoemd. In het geval van verwarming en transport hebben we gezien dat dit gerealiseerd kan worden door over te stappen op elektriciteit. Maar dit is alleen vrij van CO2 op het moment dat de stroom duurzaam is opgewekt, bijvoorbeeld middels zonne- of windenergie. Deels kan dit binnen de wijk gebeuren, door zonnepanelen op alle daken te leggen.

De overgang van gas naar duurzamere energiebronnen zal de vraag naar elektriciteit in de Oostelijke Handelskadebuurt meer dan verdubbelen. De piekvraag van stroom zal op bepaalde momenten zelfs verdrievoudigen, namelijk ‘s avonds wanneer veel mensen tegelijk de verwarming aanzetten of hun elektrische auto opladen. Het huidige elektriciteitsnet is hier niet op berekend. Een oplossing kan zijn om de straten open te breken en dikkere kabels in de grond te leggen maar dit is deels onnodig en duur. Een beter alternatief is om het elektriciteitsgebruik meer te gaan spreiden wat betekent dat opwekking en verbruik meer op elkaar afgestemd zullen worden.

Slim laden en verwarmen

Naast verwarming moet ook transport CO2-vrij gemaakt worden. Dit betekent dat auto’s die nu met diesel en benzine rijden, op termijn plaats maken voor elektrische auto’s. In deze woonwijk worden elektrische auto’s over het algemeen in de avond aangesloten wanneer mensen thuiskomen. Als de auto pas de volgende ochtend weer nodig is, hoeft er ‘s avonds niet meteen geladen te worden. De ‘piekvraag’ in de avond kan uitgesteld worden door pas in de nacht te laden. Een warmtepomp kan door middel van een buffer al overdag een deel van de warmte opwekken. Dit soort flexibiliteitsmaatregelen kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan het beter gebruiken van het elektriciteitsnet.

De gegevens binnen de online transitie tool

Er zijn drie scenario’s doorgerekend voor de Oostelijke Handelskade voor 2030. Ook geven we de huidige situatie weer, waarbij huizen verwarmd worden op gas. De tab Energietransitie Dashboard is bedoeld voor de meer technisch inhoudelijk betrokkenen en geïnteresseerden, daar kan men het Oostelijke Handelskade Dashboard benaderen voor gedetailleerde informatie, de input en de uitkomsten.