Introductie
Doel van deze website
eze transitiewebsite, specifiek voor het KNSM-eiland geeft een inzicht in hoe de overgang naar duurzame energieopwekking en -gebruik er voor deze buurt uit gaat zien. We berekenen hoeveel elektriciteit er nodig is voor warmtevoorziening, mobiliteit en huishoudelijk elektriciteitsverbruik in 2030, en ook hoeveel elektriciteit er dan door zonnepanelen kan worden opgewekt. Daarnaast geven we advies ten aanzien van duurzame verwarming en het gebruik van zonnepanelen. Voor twee scenario’s is een kostenberekening gedaan voor het overgaan op warmtepompen en deze zijn vergeleken met de kosten om op aardgas te blijven. Ook de bijbehorende CO2-uitstoot is berekend. Tenslotte wordt inzicht verschaft in de mogelijkheden van slim laden en verwarmen.
Het KNSM-eiland is onderdeel van het oude havengebied van Amsterdam. De meeste gebouwen zijn nieuw gebouwd in de
periode 1990 - 2002 en hebben energielabel B of C (waarbij A staat voor zeer zuinig en G voor zeer onzuinig).
Enkele originele gebouwen hebben een slechter energielabel. Dit zijn oude kantoren en enkele havenloodsen.
De
huizen worden verwarmd door cv-ketels die zijn aangesloten op gas. Omdat gas een fossiele brandstof is waarbij
CO2 vrijkomt, draagt dit bij aan de opwarming van de aarde. Na het klimaatakkoord in Parijs is besloten om in
heel Nederland het gas te vervangen door CO2-vrije alternatieven. De gemeente Amsterdam en de Energiecommissie
Oostelijk Havengebied ondersteunen het onderzoek naar de verschillende mogelijkheden voor duurzame verwarming en
de betaalbaarheid ervan.
Hierbij komen een aantal kansrijke verwarmingsopties naar voren die onderzocht zijn door de stichting Amsterdam Energy City Lab (AECL) en Waternet. Dit zijn een aquathermie-net op middentemperatuur (70℃) en een aquathermie bronnet op 20℃, dat wordt opgewerkt naar 55℃ voor gebruik in de woning door middel van warmtepompen. Daarnaast is er de mogelijkheid om aan te sluiten op de stadswarmte van Vattenfall.
Er is een kostenberekening gemaakt van de twee verwarmingsopties. Ook wordt inzicht verschaft in de
mogelijkheden van slim laden en verwarmen.
We vergelijken de hoeveelheid elektriciteit die er nodig is voor de warmtevoorziening en mobiliteit nu en in
2030 en hoeveel de groei van elektriciteit die door zonnepanelen wordt opgewekt bij kan dragen.
Energietransitie en de impact op het elektriciteitsnet
Alle ontwikkelingen die nodig zijn om tot een economie zonder fossiele brandstoffen te komen worden gezamenlijk de energietransitie genoemd. In het geval van verwarming en transport hebben we gezien dat dit gerealiseerd kan worden door over te stappen op elektriciteit. Maar dit is alleen vrij van CO2 op het moment dat de stroom duurzaam is opgewekt, bijvoorbeeld middels zonne- of windenergie. Deels kan dit binnen de wijk gebeuren, door zonnepanelen op alle daken te leggen.
De overgang van gas naar duurzamere energiebronnen zal de vraag naar elektriciteit in het KNSM-eiland meer dan verdubbelen. De piekvraag van stroom zal op bepaalde momenten zelfs verdrievoudigen, namelijk ‘s avonds wanneer veel mensen tegelijk de verwarming aanzetten of hun elektrische auto opladen. Het huidige elektriciteitsnet is hier niet op berekend. Een oplossing kan zijn om de straten open te breken en dikkere kabels in de grond te leggen maar dit is deels onnodig en duur. Een beter alternatief is om het elektriciteitsgebruik meer te gaan spreiden wat betekent dat opwekking en verbruik meer op elkaar afgestemd zullen worden.
Slim laden en verwarmen
Naast verwarming moet ook transport CO2-vrij gemaakt worden. Dit betekent dat auto’s die nu met diesel en benzine rijden, op termijn plaats maken voor elektrische auto’s. In deze woonwijk worden elektrische auto’s over het algemeen in de avond aangesloten wanneer mensen thuiskomen. Als de auto pas de volgende ochtend weer nodig is, hoeft er ‘s avonds niet meteen geladen te worden. De ‘piekvraag’ in de avond kan uitgesteld worden door pas in de nacht te laden. Een warmtepomp kan door middel van een buffer al overdag een deel van de warmte opwekken. Dit soort flexibiliteitsmaatregelen kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan het beter gebruiken van het elektriciteitsnet.
De gegevens binnen deze transitie tool
Er zijn drie scenario’s doorgerekend voor het KNSM-eiland voor 2030. Ook geven we de huidige situatie weer, waarbij huizen verwarmd worden op gas. De tab Energietransitie Dashboard is bedoeld voor de meer technisch inhoudelijk betrokkenen en geïnteresseerden, daar kan men het KNSM-eiland Dashboard benaderen voor gedetailleerde informatie, de input en de uitkomsten.